PL
EN
DE
20 listopada 2024 roku w Nowej Hucie, w Ośrodku Kultury Norwida w Krakowie, rozpoczęło
działalność Laboratorium Odporności Kulturowej, które powstało w ramach międzynarodowego projektu badawczego PACESETTERS. To innowacyjne przedsięwzięcie ma na celu badanie roli kultury i sztuki w budowaniu wspólnoty oraz w radzeniu sobie z globalnymi kryzysami – takimi jak zmiany klimatyczne, pandemie czy doświadczenia uchodźcze. Laboratorium w Nowej Hucie będzie także miejscem testowania rozwiązań związanych z adaptacją społeczności do zmieniających się warunków życia, szczególnie w kontekście zmieniającej się demografii tej krakowskiej dzielnicy.
PACESETTERS to projekt badawczy, który łączy nietypowych partnerów i przestrzenie: uczelnie, instytucje kultury, NGO, festiwale sztuki, wyludnione wioski oraz organizacje działające w miejscach o trudnym dziedzictwie. Wspólnym celem projektu jest nie tylko reagowanie na zmiany, ale także aktywne tworzenie zrównoważonego i sprawiedliwego rozwoju, który odpowiada na aktualne wyzwania społeczne, ekologiczne i gospodarcze. Innowacje mają powstawać tam, gdzie są najmniej oczekiwane, w przestrzeniach kultury, które mimo że mogą być mało znane na świecie, są silnie zakorzenione w swoich lokalnych społecznościach. Laboratorium Odporności Kulturowej w Nowej Hucie jest jednym z trzech takich „real world labs” w ramach projektu, obok podobnych inicjatyw w Genalguacil (Hiszpania) i Galway (Irlandia).
Pierwsza część krajowej inauguracji Laboratorium Odporności Kulturowej miała miejsce 7-9 listopada 2024 roku w ramach współKongresu Kultury, gdzie podczas sesji posterowej zaprezentowano projekt oraz jego cele. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli instytucji kultury, nauki i sztuki z całej Polski. Kolejnym etapem będzie spotkanie w Nowej Hucie, które odbyło się 20 listopada 2024 roku w ARTzonie Ośrodka Kultury Norwida.
Laboratorium Odporności Kulturowej w Nowej Hucie ma szczególne znaczenie dla lokalnej społeczności, której współczesne wyzwania obejmują m.in. integrację nowych mieszkańców i mieszkanek z Ukrainy oraz innych krajów. Laboratorium jest miejscem, w którym kultura i sztuka są wykorzystywane jako narzędzia wspierające lokalne inicjatywy, budujące wspólnotę oraz pomagające odnaleźć się w zmiennej i niepewnej współczesnej rzeczywistości. W efekcie wspierają odporność społeczną na nękające nas kryzysy i pomagają lepiej reagować na ich skutki.
Laboratorium Odporności Kulturowej w Nowej Hucie to jeden z ważniejszych punktów projektu PACESETTERS, który poprzez elastyczność i doświadczenie partnerów – takich jak Ośrodek Kultury Norwida, Uniwersytet Jagielloński oraz Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie – ma potencjał wywarcia istotnego wpływu na rozwój lokalnej społeczności i wzmocnienie jej odporności na zmiany społeczne i klimatyczne.
W 2026 r. w ramach projektu planowane są cztery inicjatywy:
1. Dom Kultur - Kuźnia Ośrodka Kultury Norwida
To przestrzeń kreatywna, wykorzystująca strategie performatywne i dokumentalne wypracowane w projekcie PACESETTERS. Ułatwia on wymianę doświadczeń i wspólne działanie osób o różnym pochodzeniu kulturowym, ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży oraz dorosłych z doświadczeniem migracyjnym.
2. GRUNTowanie relacji - Nowohuckie Laboratorium Dziedzictwa
Inicjatywa badać będzie społeczną wartość ogrodów działkowych jako praktyki regeneracyjnej. Oparta będzie na działaniach artystycznych, w których gleba, rośliny i materia miejsca stają się współtwórcami relacji. Ogród zafunkcjonuje jako laboratorium wzmacniające więzi społeczne, poczucie zakorzenienia oraz wrażliwość międzygatunkową.
3. OdNowa - obieg kultury - ARTzona Ośrodka Kultury Norwida
Projekt zakłada nowe podejście do naprawiania przedmiotów jako źródła kreatywnych eksperymentów, a także sposobu na naukę i dzielenie się narzędziami, umiejętnościami oraz infrastrukturą. Łączy techniki związane z dziedzictwem rzemiosł z budowaniem społeczności.
4. Inicjatywy powitalne - Biblioteka Górali
Program inicjatyw włączających i powitalnych. Podkreśla potencjał działań kulturalnych, artystycznych i społecznych w wzmacnianiu integracji międzykulturowej i międzypokoleniowej w Krakowie – ze szczególnym uwzględnieniem Nowej Huty – poprzez angażowanie mieszkańców, migrantów i uchodźców w praktyki twórcze, dialog oraz wzajemne wsparcie.
–––––––––––––––––––––––––––––––––––
„Finansowane przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani organ udzielający nie mogą być za nie pociągnięte do odpowiedzialności.”
PACESETTERS is a Research and Innovation Action in the HORIZON EUROPE program and is funded under the Grant Agreement No 101132610. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the European Research Executive Agency (REA). Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them.
