Ośrodek Kultury Norwida - biblioteka-kuznia.okn.edu.pl

Pracownicy samorządów z województwa śląskiego, a wcześniej także weterani z Ukrainy, przyjechali do Nowej Huty zobaczyć, jak w praktyce wygląda dostępna instytucja kultury. Ośrodek Kultury im. Cypriana Kamila Norwida stał się miejscem wizyt studyjnych poświęconych rozwiązaniom dla osób z różnymi potrzebami.

22 lipca ARTzonę odwiedzili goście ze Śląskiego Związku Gmin i Powiatów oraz koordynator ds. dostępności w Gminie Miejskiej Kraków Magdalena Mardyła. Wcześniej rozwiązaniom stosowanym przez Ośrodek przyglądali się również przedstawiciele środowisk weteranów z Ukrainy, którzy przyjechali do Krakowa dzięki fundacji Freedom Space i projektowi „Liderzy dostępności” realizowanemu w ramach programu RITA. 

– Dostępność to osoby z różnymi potrzebami. Staramy się, aby nasza oferta je uwzględniała. Jako instytucja publiczna chcemy być przykładem, że można tworzyć miejsce, w którym każdy czuje się dobrze – mówi Jarosław Klaś, dyrektor Ośrodka Kultury Norwida.

Dzięki temu Ośrodek jest dziś miejscem, do którego przyjeżdżają uczyć się inne instytucje kultury i samorządy. Dostępność w Ośrodku obejmuje całą tzw. podróż odbiorcy, czyli sposób przygotowywania i komunikowania wydarzeń oraz umożliwienie udziału w nich osobom o różnych potrzebach. Dlatego podczas wielu imprez obecny jest tłumacz Polskiego Języka Migowego – między innymi podczas Strawy pod Kopcem Wandy czy letniego cyklu „Lato w ogrodzie”. Organizowane są seanse filmowe z audiodeskrypcją lub z wykorzystaniem aplikacji Kino Dostępne. Z kolei podczas niektórych spacerów architektonicznych i przyrodniczych uczestnicy i uczestniczki mogą liczyć na asystę.

Galeria Huta Sztuki przygotowuje tyflografiki umożliwiające zwiedzanie dotykowe wybranych wystaw. W Bibliotece dostępne są książki z dużą czcionką, czytniki i lupy, natomiast na stronie internetowej oraz w mediach społecznościowych publikowane są opisy alternatywne zdjęć i transkrypcje materiałów wideo. Coraz więcej wystaw uzupełniają także teksty łatwe do czytania i rozumienia (ETR), a Kino Sfinks prowadzi specjalne pokazy dla dzieci w spektrum autyzmu i ich opiekunów.

W każdym z budynków Ośrodka funkcjonuje również przestrzeń wytchnieniowa. Do dyspozycji uczestników i uczestniczek są słuchawki wygłuszające, pętle indukcyjne, pomoce sensoryczne oraz tzw. różowe skrzyneczki z wyposażeniem przydatnym także rodzicom z małymi dziećmi.

Dostępność oznacza również stopniowe usuwanie barier architektonicznych. Nie jest to łatwe, ponieważ budynki Ośrodka mają ponad 70 lat i znajdują się na terenie Parku Kulturowego Nowa Huta, jednak wszystkie remonty prowadzone są zgodnie z audytem dostępności. Niedawno zakończył się remont łazienek w ARTzonie. Są one dziś dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami – wyposażono je m.in. w komfortkę, prysznic dostępny dla osoby poruszającej się na wózku oraz systemy alarmowe. W tym roku udało się również wymienić poręcze w budynku głównym, wykonać kontrastowe oznaczenia schodów i zamontować uchwyty na laskę lub kulę. W ARTzonie na dużej sali działa także obwodowa pętla indukcyjna. 

– Na działania dostępnościowe przeznaczamy środki własne Ośrodka, a rozwiązania związane z dostępnością uwzględniamy również we wszystkich projektach i wnioskach grantowych. Przed nami modernizacja Kina Sfinks, w której także będą one ważnym elementem – podkreśla Jarosław Klaś.

Droga do pełnej dostępności nie kończy się wraz z kolejnymi inwestycjami. Podczas wizyty przedstawicieli środowisk weteranów z Ukrainy uczestnicy zwrócili uwagę, że kosze na śmieci otwierane wyłącznie nogą są niedostępne dla osób po amputacjach. To przykład, że nawet drobne rzeczy mogą decydować o komforcie użytkowników.

Takie doświadczenia sprawiają, że Ośrodek Kultury Norwida konsekwentnie szuka nowych rozwiązań związanych z dostępnością, które ułatwiają udział w wydarzeniach osobom z niepełnosprawnościami oraz wszystkim mającym różnorodne potrzeby. Powołano koordynatora i zespół ds. dostępności, pracownicy regularnie uczestniczą w szkoleniach, a instytucja działa w Krakowskiej Sieci Dostępności. Obecnie bierze także udział w projekcie Narodowego Centrum Kultury „Projektowanie uniwersalne kultury – dostępność w instytucjach kultury”, obejmującym audyty i kolejne szkolenia.

– Dostępność nie kończy się wraz z realizacją jednego projektu. To proces, który powinien towarzyszyć naszej codziennej działalności – podsumowuje Jarosław Klaś.