„Zamiast szklanej kuli — cegła. Zamiast duchów — wspomnienia. Podczas tegorocznych Dni Nowej Huty Nowohuckie Archiwum Społeczne zaprosi mieszkańców do niezwykłego seansu pamięci.
Wydarzenie to wpisuje się w Archifest, czyli ogólnopolskie święto archiwów społecznych organizowane przez Centrum Archiwistyki Społecznej. Odbywa się ono co roku w czerwcu, towarzysząc Międzynarodowemu Dniu Archiwów, który obchodzony jest 9 czerwca. W ramach Archifestu archiwa społeczne z całej Polski przygotowują spacery, wystawy, warsztaty, spotkania, gry miejskie czy działania online związane z lokalną historią i pamięcią mieszkańców. Tegoroczna edycja „Archifestu. Dni archiwów społecznych 2026” odbywa się w całej Polsce między 9 a 14 czerwca i obejmuje dziesiątki wydarzeń organizowanych w różnych częściach kraju.
Centrum Archiwistyki Społecznej i Nowohuckie Archiwum Społeczne
Centrum Archiwistyki Społecznej, powołane przez Fundację Ośrodka Karta oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wspiera archiwa społeczne w całej Polsce. Takie miejsca gromadzą rodzinne fotografie, wspomnienia mieszkańców, dokumenty i pamiątki związane z historią lokalnych społeczności. CAS pomaga im m.in. w digitalizacji zbiorów, organizacji szkoleń i rozwijaniu współpracy.
W naszej dzielnicy podobną funkcję pełni Nowohuckie Archiwum Społeczne działające przy Ośrodku Kultury im. Cypriana Kamila Norwida w Krakowie. - Archiwum od trzech lat dokumentuje historię Nowej Huty i jej mieszkańców, gromadząc fotografie, relacje mówione, dokumenty oraz przedmioty związane z codziennym życiem dzielnicy. Dzięki temu zachowywana jest pamięć o ludziach, miejscach i wydarzeniach, które współtworzyły tożsamość Nowej Huty - mówi Katarzyna Kobylarczyk, która opiekuje się nowohuckim archiwum.
CAS i Ośrodek Kultury Norwida od kilku lat współpracują przy działaniach związanych z archiwistyką społeczną i historią mówioną. Organizowane kilka lat temu warsztaty, skierowane do pracowników i pracowniczek bibliotek, NGO-sów, instytucji kultury i wszystkich osób zainteresowanych oddolnym zapisywaniem historii, pokazywały m.in., jak nagrywać relacje świadków i zabezpieczać pozyskane materiały (cyfrowo i w oryginale).
„Wywołujemy nowohuckie wspomnienia”
W ubiegłym roku w ramach Archifestu podczas Dni Nowej Huty Nowohuckie Archiwum Społeczne w związku z jubileuszem 70-lecia istnienia Ośrodka Kultury Norwida (dawniej Zakładowego Domu Kultury Huty im. Lenina) zaprosiło mieszkańców i mieszkanki Nowej Huty do zabawy i podzielenia się wspomnieniami związanymi z instytucją. Na dużych kartonowych pudłach zapisywaliśmy historie związane z poszczególnymi lokalizacjami i oddziałami tego pierwszego nowohuckiego domu kultury, oglądaliśmy fotografie z kronik pamiątkowych ZDK HiL-u i albumów.
Natomiast w tym roku Nowohuckie Archiwum Społeczne przygotowało wydarzenie pod hasłem „Wywołujemy nowohuckie wspomnienia”. - Zapraszamy mieszkańców i mieszkanki Nowej Huty do niezwykłego seansu pamięci, podczas którego będzie można dotknąć eksponatów ze zbiorów archiwum i sprawdzić, jakie historie oraz emocje przywołają - mówi Filip Piątkowski, który razem z Katarzyną Kobylarczyk poprowadzi wydarzenie.
Podczas Dni Nowej Huty będzie można zobaczyć najciekawsze przedmioty ze zbiorów Nowohuckiego Archiwum Społecznego. Niektóre z tych przedmiotów, zanim trafiły do archiwum, latami leżały w szufladach, piwnicach i domowych pudełkach z pamiątkami Nowohucian i Nowohucianek. Teraz poprzez zapachy, faktury i kształty znów mają uruchomić pamięć lokalnej społeczności. - Będzie cegła z budowy Nowej Huty, proporczyki, znaczki "Solidarności", pieczątki i inne przedmioty. W zamian prosimy jedynie o podzielenie się własnymi wspomnieniami. Być może uruchomi je chłód metalu, a może zapach cukierków irysków - mówi Katarzyna Kobylarczyk.
Animacje Ośrodka Kultury Norwida na Dni Nowej Huty
Podczas Dni Nowej Huty zespół Biblioteki Ośrodka Kultury Norwida przygotował również zajęcia animacyjne dla najmłodszych. – Dzieci na bazie szablonów stworzą własne, barwne portrety Cypriana Kamila Norwida z wykorzystaniem różnorodnych materiałów plastycznych i technik artystycznych. Równocześnie z gotowych szablonów powstaną papierowe kwiaty inspirowane Łąkami Nowohuckimi. Stanowiska staną się przestrzenią do eksperymentowania z kolorem, formą i wyobraźnią – mówi Barbara Solecka, kierowniczka Galerii Huta Sztuki, koordynatorka wydarzenia.
Dni Nowej Huty 2026 odbędą się 13 czerwca na Skwerze Budowniczych Nowej Huty, w przestrzeni między Pomnikiem Solidarności a Łąkami Nowohuckimi. Namiot Ośrodka Kultury Norwida będzie otwarty między godz. 14.00 a 18.00. Organizatorzy zachęcają również do dzielenia się wspomnieniami o Nowej Hucie w innych terminach - kontakt z Nowohuckim Archiwum Społecznym możliwy jest pod numerem telefonu (12) 644 27 65 wew. 19.
Zobacz też

































