PL
EN
DE
Zakończyło się Zgromadzenie Ogólne Stowarzyszenia ATRIUM, które obradowało w dniach 21-22 kwietnia 2026 r. w Krakowie. Stowarzyszenie zarządza Szlakiem Kulturowym Rady Europy ATRIUM – Architektura Reżimów Totalitarnych XX wieku w Pamięci Miejskiej Europy. Podczas obrad dr Jarosław Klaś – Dyrektor Ośrodka Kultury im. Cypriana Kamila Norwida w Krakowie, który reprezentuje Miasto Kraków w pracach Stowarzyszenia ATRIUM, został wybrany Rady Zarządzającej Stowarzyszenia na trzyletnią kadencję w latach 2026-2029.
Stowarzyszenie ATRIUM zarządza międzynarodowym Szlakiem Kulturowym Rady Europy „ATRIUM – Architektura Reżimów Totalitarnych XX wieku w pamięci miejskiej Europy”, który łączy miasta i miejsca związane z architekturą powstałą w okresie reżimów totalitarnych. Celem Szlaku jest nie tylko ochrona tego dziedzictwa, ale także jego krytyczna interpretacja oraz wykorzystanie jako narzędzia edukacji, dialogu i budowania świadomości historycznej. Miasto Kraków jest częścią Szlaku ATRIUM od 2024 roku, a Nowa Huta stanowi jeden z jego istotnych punktów na mapie Europy.
Wydarzenie pierwszego dnia otworzył Paweł Szczepanik, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury, Ulisse Tramonti, Prezydent Stowarzyszenia i Szlaku ATRIUM oraz Jarosław Klaś, Dyrektor Ośrodka Kultury Norwida w Krakowie. Wyjątkowym momentem pierwszego dnia Zgromadzenia Ogólnego Stowarzyszenia ATRIUM było wręczenie zaświadczenia członkostwa ATRIUM dla Miasta Krakowa, które dołączyło do szlaku w 2024 roku. Wykład otwierający wygłosiła dr hab. Magdalena Banaszkiewicz, prof. UJ.
W związku z 40. rocznicą uruchomienia programu Rady Europy, odbyła się debata poświęcona roli Szlaków Kulturowych w angażowaniu lokalnych społeczności — ze szczególnym uwzględnieniem młodego pokolenia — oraz możliwościom współpracy między trasami. Podczas spotkania obecne były trzy Szlaki Kulturowe Rady Europy działające na terenie Krakowa, prezentując inicjatywy oparte na partycypacji społecznej i dialogu międzypokoleniowym. Wydarzenie stało się przestrzenią wymiany doświadczeń oraz poszukiwania nowych form współpracy. W debacie wzięli udział: Matylda Siwek – koordynatorka polskiego Szlaku Kulturowego Romea Strata, Joanna Roman – przedstawicielka Liberation Cultural Route, Yasho Minkov – Wiceprezes Szlaku Kulturowego ATRIUM. Poprowadził ją Patrick Leech z Komitetu Naukowego Szlaku Kulturowego ATRIUM. Następnie Jan Schultheiss i Birgit Kann z niemieckiego Ministerstwa Infrastruktury przedstawili zestaw narzędzi do zarządzania dziedzictwem dysonansowym.
Drugi dzień obrad w Krakowie otworzyło Zgromadzenie Ogólnego Stowarzyszenia ATRIUM, które podjęło decyzję o przyjęciu do Stowarzyszenia Ankony (Włochy). Ponadto m.in. zatwierdzono sprawozdania finansowe i merytoryczne za 2025 r. oraz plany finansowe i merytoryczne na lata 2026-2028. Następnie odbyły się wybory do Rady Zarządzającej Stowarzyszenia. Rada Zarządzająca odpowiada za realizację decyzji Walnego Zgromadzenia oraz bieżące zarządzanie działalnością Stowarzyszenia. Obejmuje to m.in. przygotowywanie budżetu i sprawozdań finansowych oraz organizację planów pracy. Rada proponuje także przyjęcie nowych członków, a także może wnioskować o ich wykluczenie. Dodatkowo przedstawia propozycje współpracy z innymi organizacjami i zajmuje się wszystkimi sprawami powierzonymi jej przez statut. W kadencji 2026-2029 Rada składa się z 11 członków, reprezentujących: Kraków (Polska), Dimitrovgrad (Bułgaria), Benetússer (Hiszpania), Iași (Rumunia), Përmet (Albania), Carbonia (Włochy), Cesena (Włochy), Forlì (Włochy), Massa Marittima (Włochy), Merano (Włochy). Prezydentem Stowarzyszenia ATRIUM jest prof. Ulisse Tramonti.
W drugiej części spotkania zaprezentowano Zintegrowane Lokalne Plany Działania dotyczące dziedzictwa dysonansowego, opracowane w ramach europejskiego projektu ARCHETHICS. Wprowadzenie do projektu oraz Lokalnego Planu dla Ceseny przedstawiła Elisabetta Bovero z Urzędu Miasta Cesena (Włochy). Natomiast Plan Zrównoważonego zarządzania dysonansowym dziedzictwem Krakowa na przykładzie Nowej Huty przedstawiła Monika Szota z Wydziału Kultury Urzędu Miasta Krakowa.
Goście z kilkunastu europejskich krajów mieli również okazję zwiedzić Nową Hutę oraz Stare Miasto poznając na spacerach z dr. Michałem Wiśniewskim ich układ urbanistyczny, architekturę, najważniejsze obiekty i symboliczne przestrzenie kształtowane na przestrzeni wieków, zwłaszcza w okresie drugiej połowy XX wieku. Z Fundacją Promocji Nowej Huty zwiedzili też Centrum Administracyjne Huty oraz Arkę Pana, po której oprowadziła Karolina Żłobecka - kierowniczka Muzeum Nowej Huty. Osoby uczestniczące w spotkaniu obejrzały też film dokumentalny „Architektura i urbanistyka Nowej Huty” w reżyserii Krzysztofa Ridana. Program studyjny był dopełnieniem wiedzy teoretycznej, aby pogłębić zrozumienie Nowej Huty jako kluczowego miejsca Trasy Kulturalnej ATRIUM. Kolejne Zgromadzenia Ogólne planowane są w Rumunii (2027) oraz we Włoszech (2028).
